II K 194/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Brzezinach z 2025-03-27

Sygn. akt II K 194/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 marca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Brzezinach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Marzena Cywińska

Protokolant: staż. Zuzanna Jaskóła

po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 6 lutego 2025r., 17 marca 2025r.

sprawy:

P. N.

s. A., E. z domu C.

ur. (...) w m. (...)

oskarżonego o to, że:

działając z wykorzystaniem takiej samej sposobności w krótkich odstępach czasu w okresie 01.01.2013 r. - 30.04.2018 r. nie prowadził podatkowej księgi przychodów i rozchodów w zakresie dotyczącym rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za lata 2013-2017, a także uchylał się od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za lata 2013-2017 w ten sposób, że mimo prowadzenia w okresie od 01.01.2013 do 31.12.2017 r. działalności gospodarczej, z której dochody, uzyskane we wskazanym okresie podlegały opodatkowaniu tym podatkiem, w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku nie obliczał i nie wpłacał na rachunek Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. podatku należnego za cały rok podatkowy oraz w tym samym terminie nie składał zeznania dla celów tego podatku zatajając tym samym przedmiot i podstawę opodatkowania, przez co uszczuplił podatek w łącznej kwocie 81.046,00 zł, odpowiadającej małej wartości,

tj. o czyn z art. 54 § 2 kks w zw. z art. 54 § 1 kks w zb. z art. 60 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks

1.  P. N. uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 54 § 2 kks w zw. z art. 54 § 1 kks i art. 60 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks z tą zmianą w jego opisie, że przyjmuje, iż oskarżony uszczuplił podatek w łącznej w kwocie 48.595 (czterdzieści osiem tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt pięć) złotych i za to na podstawie 54 § 2 kks w zw. z art. 7 § 2 kks wymierza mu karę grzywny w wysokości 45 (czterdzieści pięć) stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 100 (sto) złotych;

2.  zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem opłaty i zwalnia oskarżonego od pozostałych kosztów sądowych.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE

Sygnatura akt

II K 194/24

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1

P. N.

działając z wykorzystaniem takiej samej sposobności, w krótkich odstępach czasu w okresie 01.01.2013r. - 30.04.2018r. nie prowadził podatkowej księgi przychodów i rozchodów w zakresie dotyczącym rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za lata 2013-2017, a także uchylał się od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za lata 2013-2017 w ten sposób, że mimo prowadzenia w okresie od 01.01.2013r. do 31.12.2017r. działalności gospodarczej, z której dochody, uzyskane we wskazanym okresie podlegały opodatkowaniu tym podatkiem, w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku nie obliczał i nie wpłacał na rachunek Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. podatku należnego za cały rok podatkowy oraz w tym samym terminie nie składał zeznania dla celów tego podatku zatajając tym samym przedmiot i podstawę opodatkowania, przez co uszczuplił podatek w łącznej kwocie 81.046,00 zł, odpowiadającej małej wartości,

tj. o czyn z art. 54 § 2 kks w zw. z art. 54 § 1 kks w zb. z art. 60 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

1.P. N. w okresie od 01.01.2013r. do 31.12.2017r. prowadził działalność gospodarczą, z której uzyskiwał dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. 2.Działalność ta polegała na wystawianiu jako użytkownik ,,X. Na (...).pl od paź 2010” na portalu olx.pl do sprzedaży różnych towarów, m.in. telefonów komórkowych, odzieży, dodatków, kosmetyków, suplementów diety. Ponadto wystawiał towary także na portalu allegro.pl za pośrednictwem konta B. - (...). Na jego rachunki bankowe wpływały kwoty z tytułu zapłaty za różne towary. We wskazanym okresie nie prowadził działalności gospodarczej zarejestrowanej w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej.

3.Pomimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z prowadzenia działalności gospodarczej nie obliczał i nie wpłacał na rachunek Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku podatku należnego za cały rok podatkowy oraz w tym samym terminie nie składał zeznania dla celów tego podatku. W okresie 01.01.2013r. - 30.04.2018r. nie prowadził podatkowej księgi przychodów i rozchodów w zakresie dotyczącym rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za lata 2013-2017.

4. Z tytułu dochodów z działalności gospodarczej P. N. uszczuplił podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 566 zł za 2013 r., 444 zł za 2014 r., 13.939 zł za 2015 r., 23.916 zł za 2016 r. oraz 9.730 zł za 2017 rok.

5. Oskarżony nie był karany.

6. P. N. urodził się (...) Uzyskał wykształcenie średnie techniczne, ma zawód mechanika i operatora maszyn i urządzeń rolniczych. Jest kawalerem. Na utrzymaniu ma dwoje dzieci w wieku 8 i 12 lat. Pracował jako pomoc w szwalni na ½ etatu z wynagrodzeniem 3 tys. zł brutto, następnie jako pracownik produkcji w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 4242 zł brutto miesięcznie, przebywał także na zwolnieniu lekarskim. Nie posiada żadnego majątku. Nie był leczony odwykowo i neurologiczne. Leczył się psychiatrycznie od 2018r.

7. Oskarżony nie przyznał się do zarzuconego mu czynu. Omówił składania wyjaśnień. Na rozprawie podtrzymał swoje stanowisko, że nie przyznaje się do postawionego zarzutu, a odpowiadając na pytania obrońcy wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką, stara się o uzyskanie zasiłku rehabilitacyjnego.

Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa k. 1-5

Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych za 2013r. wraz z materiałem dowodowym k.140-206

Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych za 2014r. wraz z materiałem dowodowym k. 207-254

Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych za 2015r. wraz z materiałem dowodowym k.255-330

Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych za 2016r. wraz z materiałem dowodowym k.331-428

Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych za 2017r. wraz z materiałem dowodowym k.429-492

Pismo Naczelnika US w B. k.594

Dane o karalności k.513

Dane osobo-poznawcze k.591v

Opinia sądowo – psychiatryczna k.512

Wyjaśnienia P. N. k.505-506, 591v-592

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

OCena DOWOdów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1 do 4

Decyzje podatkowe za lata 2013-2017 wraz z materiałem dowodowym

Wyliczenie uszczuplonego podatku od osób fizycznych

Opinia sądowo-psychiatryczna

Dane z K.

Dokumenty w postaci decyzji organu podatkowego określających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za kolejne lata 2013-2017, kopii wpływów na rachunki bankowe należące do oskarżonego, wyliczenie uszczuplonego podatku, stanowiły podstawę ustaleń faktycznych i nie budziły wątpliwości co do rzetelności i autentyczności zgromadzonych w nich informacji. Zostały sporządzone przez uprawnione do tego osoby, przy zachowaniu wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa. Kopie rachunków bankowych posiadanych przez oskarżonego w (...) Banku (...) czy Banku (...) S.A. nr (...) (k.246-250, 421-428, 488-492) zawierały dowody na to kto, w jakiej wysokości i z jakiego tytułu dokonywał wpłat na te rachunki. Były to wpłaty powtarzające się systematycznie, pochodziły od osób zamieszkujących na terenie całego kraju i nabywających sprzedawane towary- głównie telefony, perfumy. I tak np. w 2016r. organ podatkowy stwierdził na koncie w Banku (...) S.A. 499 transakcji, gdzie kupujący płacili za towary handlowe przelewem lub też firmy kurierskie dostarczające przesyłki wpłacały na konto oskarżonego zwrot pobrań od klientów. Dodatkowo, na konto wpływały także środki z wpłat dokonywanych za pośrednictwem urzędów pocztowych na terenie całego kraju, łącznie na kwotę 97.061,69 zł. Wyliczenia przychodów doprowadziły do ustalenia wartości uszczuplonego podatku od osób fizycznych, gdyż opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegały wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych enumeratywnie w ustawie o podatku dochodowym oraz dochodów, od których na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku.

Opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona przez biegłych lekarzy psychiatrów nie budziła zastrzeżeń, była podstawą ustalenia poczytalności oskarżonego w czasie czynu i stanu zdrowia psychicznego pozwalającego na udział w toczącym się postępowaniu. Powołani w toku postępowania sądowego biegli lekarze psychiatrzy uznali, iż czyn oskarżonego nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny. Stwierdzili natomiast u oskarżonego zaburzenia adaptacyjne, które nie miały wpływu na jego poczytalność.

Dane z Krajowego Rejestru Karnego pozwoliły na przyjęcie, że P. N. nie był uprzednio karany za przestępstwa.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Wyjaśnienia oskarżonego

Lakoniczne wyjaśnienia oskarżonego, w których nie przyznał się do popełnienia zarzuconego czynu były sprzeczne z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w niniejszej sprawie. Postępowanie dowodowe doprowadziło do zgromadzenia decyzji podatkowych za kolejne lata, było prowadzone w sposób szczegółowy, rzeczowy, obiektywny. Organ podatkowy dokonywał ustaleń także poprzez analizę dokumentów składanych przez oskarżonego i po ich zweryfikowaniu, przesłuchaniu świadków, wydawał decyzje zmieniające wartość uszczuplenia. Organy podatkowe w sposób rzetelny i obiektywny analizowały całość zgromadzonej dokumentacji i wydawały decyzje końcowe w oparciu o pełen zgromadzony materiał dowodowy. Nie uznano zatem wyjaśnień oskarżonego za wiarygodne.

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

1

P. N.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Swoim zachowaniem wypełnił dyspozycję art. 54 § 2 kks w zw. z art. 54 § 1 kks w zb. z art. 60 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks tj. dopuścił się czynu będącego podstawowym deliktem podatkowym tradycyjnie zwanym uchylaniem się od opodatkowania. Sam ustawodawca podkreślił, że chodzi o uchylanie się od opodatkowania polegające na nieujawnieniu przez podatnika właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub zaniechaniu złożenia deklaracji, przez co podatek zostaje narażony na uszczuplenie. Pojęcie uchylania się od opodatkowania wskazuje na to, że omówione wyżej znamiona czasownikowe, do których owo uchylanie się odnosi (czyli nieujawnienie przedmiotu lub podstawy opodatkowania albo niezłożenie deklaracji), mogą być zrealizowane wyłącznie cum dolo directo (w zamiarze bezpośrednim). Ponadto określenie ,,uchylanie” wskazuje na to, że zaniechanie sprawcy powinno być podyktowane właśnie chęcią uchylenia się od obowiązku podatkowego, co immanentnie związane jest z narażeniem podatku na uszczuplenie. Jest to więc tzw. typ kierunkowy zabarwiony celem uchylenia się od zapłacenia należnego podatku (tak też przyjmują: Prusak, Kodeks, t. II, s. 55 oraz Kotowski, Kurzępa, Komentarz, 2007, s. 265). Mała wartość, według definicji zawartej w art. 53§ 14 kks jest to wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego nie przekraczała dwustukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia. Minimalne wynagrodzenie na dzień 30.04.2018r. wynosiło 2.100 złotych, zatem dyspozycja tzw. małej wartości została wypełniona. W tym zakresie zmodyfikowano wartość uszczuplonego podatku ustalając ją na kwotę nie mniejszą niż 48.595 zł. Działalność gospodarcza opiera się na trzech przesłankach: zarobkowym celu działania poprzez osiągnięcie zysku, tj. nadwyżki przychodów nad wydatkami, wykonywaniu działalności w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzeniu jej we własnym imieniu i na własny rachunek. Przesłanki te zostały spełnione przez oskarżonego. Organy podatkowe dokonały zbadania konkretnych okoliczności faktycznych poprzez zebranie niezbędnej dokumentacji, uzyskanie rachunków bankowych użytkowanych przez oskarżonego, przesłuchanie świadków, a następnie przeanalizowanie ich pod kątem istnienia po stronie oskarżonego zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za kolejne lata 2013 - 2017. Wpłaty dokonywane na konto oskarżonego przez nabywców towarów handlowych sprzedawanych przez oskarżonego z każdym rokiem się zwiększały. Przelewy świadczyły o tym, że transakcje doszły do skutku, a sprzedaż nie miała charakteru incydentalnego, lecz powtarzalny, ciągły i zarobkowy. Prowadzona sprzedaż wymagała znacznego zaangażowania w zakresie handlu towarami, gdyż konieczne było wystawienie oferowanych towarów na portalach, wysyłanie towarów do odbiorców, sprawdzanie, czy klienci zapłacili za towar, wysyłanie wezwań do zapłaty w przypadku nieuregulowania lub niepełnego uregulowania zapłaty. W związku z dokonanymi przez organ podatkowy ustaleniami określono zobowiązania podatkowe za kolejne lata w kwotach: 566 zł za 2013 r., 444 zł za 2014 r., 13.939 zł za 2015 r., 23.916 zł za 2016 r. oraz 9.730 zł za 2017 rok.

Swoim zachowaniem wypełnił także dyspozycję art. 60§1 kks, który to występek został skierowany przeciwko zasadom prowadzenia dokumentacji dla celów podatkowych i dokumentowania zdarzeń istotnych z punktu widzenia ustalania zobowiązań podatkowych. W ujęciu prawa podatkowego księgi traktowane są jako podstawowe narzędzie opodatkowania, zawierają bowiem dane, które przenosi się do zeznań i deklaracji podatkowych. Uznaje się je za najważniejsze dowody w postępowaniu podatkowym i podstawowe źródło informacji o pozostałych dokumentach (dowodach), związanych z daną działalnością (zob. P. Ogiński, Niektóre problemy, s. 417–418; a także H. Dzwonkowski, Koncepcje, s. 60). Obowiązek prowadzenia tego urządzenia ewidencyjnego wynika wprost z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 24a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 350 z późn. zm.). Art. 24a ust. 1 stanowi, że osoby fizyczne, .., wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej „księgą”, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 5a, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a-22o.

Oskarżony w chwili czynu był dorosły, zdrowy i w pełni poczytalny. W toku postępowania nie zostały ujawnione żadne okoliczności wyłączające winę lub bezprawność popełnionego czynu. Znajdował się on w takiej sytuacji motywacyjnej, że nic nie ograniczało i nie wyłączało możliwości zachowania się zgodnego z obowiązującym prawem. Oskarżony działał umyślnie. Miał świadomość tego, co czyni.

Jego czyn był społecznie szkodliwy w stopniu znacznym, godził bowiem w majątek Skarbu Państwa tj. wierzyciela podatkowego, a działaniem swoim oskarżony uszczuplił podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie nie mniejszej niż 48.595 zł. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu wzięto pod uwagę kilkuletni okres działania i uchylania się od opodatkowania oraz nieprowadzenia ksiąg, wysokość uszczuplonej należności publicznoprawnej zwiększającej się w kolejnych latach, postać zamiaru bezpośredniego poprzez działanie w celu kierunkowym uchylenia się od opodatkowania.

Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

P. N.

1

1

P. N. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 54 § 2 kks w zw. z art. 54 § 1 kks i art. 60 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks z tą zmianą w jego opisie, że przyjęto, iż oskarżony uszczuplił podatek w łącznej w kwocie 48.595 złotych. Na podstawie art. 54 § 2 kks w zw. z art. 7 § 2 kks wymierzono mu karę grzywny w wysokości 45 stawek dziennych (biorąc pod uwagę stopień ujemnej oceny czynu oskarżonego) oraz określając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych (mając na względzie sytuację majątkową, zdrowotną i rodzinną oskarżonego). Kara ta będzie mogła być uiszczona nie tylko w postaci zapłaty, choćby w formie ratalnej, ale i w postaci kary zastępczej tj. pracy społecznie użytecznej, dzięki czemu oskarżony będzie mógł zadośćuczynić za popełniony występek. Nie przesadzając zatem sposobu wykonania kary należało przyjąć, że stopień społecznej szkodliwości czynu i stopień winy uzasadniał wymierzenie kary grzywny w wyżej wskazanej wysokości.

Ponadto okoliczności i warunki osobiste oskarżonego, prowadzenie ustabilizowanego trybu życia, uprzednia niekaralność, pogorszenie się stanu zdrowia w wyniku wszczęcia postępowania karnego przeciwko niemu, stwierdzone zaburzenia adaptacyjne, nie pozwalały na przypisanie czynowi cech szczególnej karygodności i świadczyły o tym, że oskarżony jest osobą mającą krytyczny stosunek do popełnionego czynu.

Sąd uznał, że kara grzywny we wskazanej wysokości będzie karą współmierną do wagi popełnionego przestępstwa, spełniającą cele zarówno w zakresie indywidualnego oddziaływania na sprawcę, jak i w zakresie prewencji generalnej.

1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę w kwocie 450 złotych i zwolnił go od pozostałych kosztów postępowania, uznając iż ich uiszczenie stanowiłoby znaczne obciążenie dla oskarżonego posiadającego dwoje dzieci na swoim utrzymaniu, gdy jego sytuacja zawodowa jest niepewna z powodu stanu zdrowia.

1Podpis

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Sylwia Fijałkowska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Brzezinach
Osoba, która wytworzyła informację:  Sędzia Marzena Cywińska
Data wytworzenia informacji: